على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2590
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
كاروانسرا . و منزلگاه . و فندق الحسين : نام موضعى . فندقه ( fendoqe ) ا . پ . كمان گروهه . فندل ( fandal ) ا . پ . بند . و چيزى كه بدان در را بندند . فندلة ( fandalat ) ا . ع . نام پدر ابو بكر و زير و كاتب پسر ابو محمد . فندير ( fendir ) و فنديرة ( fendirat ) ا . ع . پاره و تودهء بزرگ از خرما . و سنگ بزرگ بيرون جستهء از كوه و يا از سر كوه . ج : فنادير . فنديره ( fendire ) ا . پ . سنگ بزرگ و گردى كه از سر كوه بغلطانند . فنزج ( fanzaj ) ا . ع . - مأخوذ از پنجهء فارسى - يك نوع رقصى كه جمعى دست يكديگر را گرفته برقصند . فنزر ( fanzar ) ا . ع . خانهاى كه درازى آن نزديك شصت گز باشد و بر يك ديرك ساخته شده جهة طلايه و ديدبانى . فنس ( fanas ) ا . ع . نياز و حاجت كه شخص خود را به خاك چسپانيده خوار سازد . فنشخة ( fancaxat ) م . ع . فنشخ فنشخة : مانده گرديد . و فنشخ بين الرجلين : پاها را از هم جدا داشت هنگام شاشيدن . و فنشخ عن الامر : درنگ كرد و سپس ماند در آن كار . و فنشخ الرجل : پير و كلانسال گرديد آن مرد . فنطاس ( fent s ) ا . ع . حوض كشتى كه در آن آب كم كم آمده جمع گردد . و آوندى ساختهء از چوب كه آب مشروب را بدان حمل كنند . و كاسهاى كه آب شيرين بدان بخش نمايند . فنطافلون ( fant felun ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياهى كه پنج انگشت گويند . فنطليس ( fantalis ) ا . ع . سر نرهء بزرگ . فنطيس ( fentis ) ا . ع . مرد ناكس و لئيم از جانب ولادت . و مرد پهن بينى . و بينى فراخ سوراخ گسترده سر . و نره . ج : فناطيس . فنطيسة ( fentisat ) ا . ع . گرگ . و بينى خوك . و هو منيع الفنطيسة : او استوار راى و داراى دانش و صاحب ننگ و عار است . فنع ( fana ' ) ا . ع . نيكوئى و خير و جوانمردى و كرم و مردمى . و فزونى . و نيكوئى آوازه . و تيزى بوى مشك . و مسك ذو فنع : مشك تيز بوى . فنع ( fana ' ) م . ع . فنع فنعا ( از باب سمع ) : افزون و بسيار گرديد مال او و باليد . فنع ( fane ' ) ص . ع . مرد بسيار مال و توانگر . و نيز افزون و باليده . فن فريب ( fan - farib ) ص . پ . هنرمند . و حيله باز . فن فريبى ( fan - faribi ) ا . پ . هنر و صنعت . و حيله و مكر . فنفنة ( fanfanat ) م . ع . فنفن الرجل ابله فنفنة : پراكنده كرد آن مرد شتران خود را از كسالت . فنق ( fonoq ) ص . ع . جارية فنق : دختر ناز پرورد نازك اندام . و ناقة فنق : ماده شتر جوان فربه . فنق ( fonoq ) ا . ع . ج . فنيق . فنقع ( fanqa ' ) ا . ع . مرگ . فنقع ( fonqo ' ) ا . ع . موش . فنقعة ( fanqa'at ) و ( fonqa'at ) ا . ع . سرين . و دبر . فنقور ( fonqur ) و فنقورة ( fonqurat ) ا . ع . سوراخ كون . فنك ( fank ) ا . ع . ستم و تعدى . و لجاج . و چيرگى و غلبه . و دروغ . فنك ( fank ) و ( fanak ) ا . ع . چيز شگفت و عجب . فنك ( fenk ) ا . ع . در و باب . فنك ( fenk ) و ( fonk ) ا . ع . پارهاى از شب و ساعتى از شب . فنك ( fanak ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - دله كه پوستين وى بهترين و گرانمايهترين پوستينها است . ج : افناك . فنك ( fanak ) م . ع . فنك فى الطعام فنكا و فنوكا ( از باب سمع ) : پيوسته خورد طعام را و چيزى از آن باز نماند و ننگ نداشت . مر . فنوك . فنك ( fanak ) ا . پ . راسو . و دله . و سگ آبى . و جانورى بسيار موى كه از پوستش پوستين سازند . و نوعى از پوست كه از سنجاب گرمتر و از سمور سردتر است . و نيز فنك : زلو . و يك نوع فانوسى مر شبروان و دزدان را كه زياد و كمى روشنى آن اختيارى است . فنگ ( fang ) ا . پ . فلاكت و پريشانى و بىسرو سامانى . و حنظل . فنن ( fanan ) ا . ع . شاخ درخت . و شاخهء باريك نرم . ج : افنان و افانين . فنو ( fanav ) ا و ص . پ . فريب و غرور . و غدر و حيله و مكر . و رضا و تسليم . و ساكن . و فريفته . و مغرور . فنواء ( fanv ' ) ص . ع . امراة فنواء : زن بسيار موى و انبوه موى . و شجرة فنواء : درخت بسيار شاخ فراخ سايه . فنود ( fanud ) و ( fonud ) ا . پ . توقف و تانى در گفتار و رفتار . و گريه و ناله و زارى . فنودن ( fonudan ) ف ل و م . پ . فريفتن . و فريفته شدن و مغرور گرديدن . و توقف كردن در ميان گفتار و رفتار . و آرام گرفتن . و آرام كردن . و پرداختن . و بانجام رسانيدن . و غافل شدن . و سست گشتن .